Một người được coi là nghe kém khi ngưỡng nghe từ 20 dB trở lên (đo trên thính lực đồ). Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 1,5 tỷ người trên thế giới có nghe kém ở mức nào đó, trong đó khoảng 430 triệu người cần được hỗ trợ phục hồi khả năng nghe; ở người trên 60 tuổi, hơn 25% bị nghe kém tới mức gây khó khăn trong cuộc sống.
6 mức độ nghe kém theo WHO
| Mức độ | Ngưỡng nghe (tai nghe tốt hơn) | Trong nơi yên tĩnh, người đó thường… |
|---|---|---|
| Nhẹ | 20 đến dưới 35 dB | Nghe nói chuyện được, nhưng khó nghe khi ồn |
| Trung bình | 35 đến dưới 50 dB | Có thể khó nghe lời nói chuyện bình thường |
| Trung bình nặng | 50 đến dưới 65 dB | Khó nghe nói chuyện, nghe được khi người khác nói to |
| Nặng | 65 đến dưới 80 dB | Không nghe được hầu hết lời nói, khó cả khi nói to |
| Sâu | 80 đến dưới 95 dB | Rất khó nghe cả khi nói to |
| Toàn bộ | Từ 95 dB trở lên | Không nghe được lời nói và hầu hết âm thanh |
Một số nơi dùng thang chia hơi khác. Điều quan trọng là đọc thính lực đồ cùng chuyên viên để biết từng tai nghe kém ở tần số nào, mức nào.
3 dạng nghe kém và nguyên nhân
- Dẫn truyền (tai ngoài, tai giữa): ráy tai bít tắc, dị vật, viêm ống tai, viêm tai giữa, thủng màng nhĩ, ứ dịch tai giữa, tổn thương xương con.
- Tiếp nhận (tai trong, dây thần kinh nghe): tuổi tác, tiếng ồn lớn kéo dài, một số thuốc độc cho tai, bệnh như quai bị, viêm màng não, tiểu đường, yếu tố bẩm sinh, di truyền.
- Hỗn hợp: có cả hai dạng trên.
Nguyên nhân chi tiết của từng dạng nghe kém
- Nghe kém dẫn truyền (tai ngoài, tai giữa): ở tai ngoài hay gặp ráy tai bít tắc, dị vật, ống tai hẹp, nhọt, nhiễm trùng hoặc nấm ống tai; ở tai giữa hay gặp viêm tai giữa cấp, viêm tai giữa mạn tính thủng màng nhĩ, viêm tai xương chũm, chấn thương, ứ dịch hòm tai, bệnh của chuỗi xương con như xốp xơ tai. Phần lớn điều trị được bằng thuốc hoặc phẫu thuật theo chỉ định của bác sĩ; nếu sức nghe không hồi phục, máy trợ thính phù hợp giúp nghe tốt hơn.
- Nghe kém tiếp nhận (tai trong, sau ốc tai): hay gặp nhất là lão thính do tuổi tác ở người trung niên, người già. Các nguyên nhân khác: tiếng ồn lớn kéo dài nơi làm việc (công trường, nhà máy), tiếng nổ (pháo, súng), tiếng ồn giải trí (nghe nhạc quá to, xe máy); một số thuốc có thể hại tai trong như vài loại kháng sinh, thuốc hóa trị hoặc thuốc dùng liều rất cao; bệnh toàn thân như quai bị, tiểu đường, viêm màng não; yếu tố bẩm sinh, di truyền như mẹ mắc rubella, sởi, thủy đậu khi mang thai, trẻ đẻ non, ngạt, vàng da. Ít gặp hơn là u dây thần kinh số 8 hoặc tổn thương đường dẫn truyền thính giác. Dạng này hầu như không chữa khỏi bằng thuốc; cần máy trợ thính hoặc cấy ốc tai điện tử để nghe tốt hơn.
- Nghe kém hỗn hợp: có cả tổn thương dẫn truyền và tiếp nhận cùng lúc, thường không phục hồi hoàn toàn bằng điều trị nên vẫn cần thiết bị trợ thính phù hợp.
Đang dùng thuốc mà thấy nghe kém đi, anh chị hỏi bác sĩ điều trị, không tự ý ngừng thuốc.
Hướng xử lý
- Dẫn truyền: khám tai mũi họng; nhiều trường hợp cải thiện nhờ điều trị. Nếu vẫn nghe kém, có thể dùng máy trợ thính, kính nghe qua đường xương hoặc BAHA.
- Tiếp nhận: thường không hồi phục bằng thuốc, cần máy trợ thính; nghe kém nặng, sâu mà máy không đủ giúp thì bác sĩ có thể chỉ định ốc tai điện tử.
- Nghe kém xảy ra đột ngột ở một hay hai tai: đi khám tai mũi họng ngay, không chờ đợi, vì điều trị sớm có ý nghĩa quan trọng.
Từ mức trung bình (35 dB) trở lên, người nghe kém thường nên dùng máy. Mức nhẹ nhưng đã thấy khó nghe khi họp, xem tivi, nói chuyện đông người cũng nên đo thính lực và nghe thử máy.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay cho khám và chỉ định của bác sĩ. Nguồn: WHO – Deafness and hearing loss (3/2026); WHO – World report on hearing (2021).
Hệ thống chi nhánh
8 chi nhánh gần nhà anh chị
🕗 Mở cửa tất cả các ngày: 8:00–12:00 và 14:00–18:00 · 📞 Hotline chung 0914 833 380
