Không hẳn. Trẻ học nói bằng cách nghe rồi bắt chước người lớn. Trẻ nghe kém nặng từ nhỏ mà không được phát hiện và hỗ trợ kịp thời sẽ rất khó tập nói, nên người ta hay gọi chung là “câm điếc”. Thực ra ở phần lớn trẻ, bộ phận phát âm vẫn bình thường; điều thiếu là âm thanh để học.
Vì sao trẻ nghe kém chậm nói?
Những năm đầu đời là lúc não học ngôn ngữ nhanh nhất. Trẻ không nghe đủ rõ trong giai đoạn này sẽ chậm nói, nói không rõ, ảnh hưởng tới học tập và giao tiếp sau này. Vì vậy phát hiện càng sớm, cơ hội học nói càng tốt.
Nguyên nhân nghe kém ở trẻ
- Bẩm sinh: yếu tố di truyền, mẹ nhiễm virus khi mang thai (như rubella), sinh non, ngạt khi sinh, vàng da nặng sau sinh.
- Mắc phải sau sinh: viêm màng não, quai bị, sởi, viêm tai giữa, một số thuốc có hại cho tai. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 30% nghe kém ở trẻ em do các bệnh như sởi, quai bị, rubella, viêm màng não và viêm tai.
Điếc có hai nhóm: điếc bẩm sinh có thể do yếu tố di truyền, mẹ mắc bệnh hoặc dùng thuốc ảnh hưởng tới thính giác của thai nhi khi mang thai, hoặc trẻ bị tổn thương khi sinh khó; điếc mắc phải do chấn thương tai hoặc do bệnh ảnh hưởng tới tai, dây thần kinh thính giác như viêm tai giữa nặng, viêm màng não. Trẻ nhỏ chịu ảnh hưởng nặng hơn vì đang trong giai đoạn học nói.
Dấu hiệu cha mẹ nên đưa con đi đo
- Không giật mình khi có tiếng động lớn.
- Khoảng 6 tháng tuổi chưa quay về phía tiếng gọi.
- Khoảng 12 tháng chưa bập bẹ; khoảng 2 tuổi chưa nói được từ đơn.
- Hay xem tivi rất to, gọi nhiều lần mới quay lại.
Khuyến cáo quốc tế dùng mốc 1-3-6: sàng lọc thính lực trước 1 tháng tuổi, chẩn đoán trước 3 tháng, bắt đầu can thiệp trước 6 tháng.
Giúp trẻ nghe kém học nói
- Đo thính lực để biết mức nghe kém của từng tai: xem đo thính lực.
- Đeo máy trợ thính sớm và đều đặn; trẻ nghe kém nặng, sâu có thể được bác sĩ chỉ định cấy ốc tai điện tử.
- Trị liệu ngôn ngữ cùng chuyên viên; Minh Thanh có lớp trị liệu ngôn ngữ cho trẻ tại chi nhánh Hải Phòng.
- Trò chuyện với con mỗi ngày, kiên nhẫn, kể cả khi con chưa đáp lại. Ngôn ngữ ký hiệu cũng là một ngôn ngữ đầy đủ; gia đình chọn hướng phù hợp theo tư vấn chuyên môn.
Nghe kém không làm hỏng khả năng nói; trẻ không nói được chủ yếu vì không nghe được để bắt chước. Khi cha mẹ kiên nhẫn trò chuyện, cho con đeo máy trợ thính hoặc cấy ốc tai điện tử sớm và cùng con luyện nghe, luyện nói, nhiều trẻ nghe kém vẫn học nói được. Người nghe kém cũng cần được đối xử bằng sự cảm thông, tôn trọng để tự tin giao tiếp.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay cho khám và chỉ định của bác sĩ. Nguồn: WHO – Deafness and hearing loss; WHO – Deafness fact file.
Hệ thống chi nhánh
8 chi nhánh gần nhà anh chị
🕗 Mở cửa tất cả các ngày: 8:00–12:00 và 14:00–18:00 · 📞 Hotline chung 0914 833 380
